In de wereld van de militaire luchtvaart zijn er jachtvliegtuigen die indruk maken door hun kracht, elegantie of bewogen geschiedenis. De Soechoj Su-35 hoort ongetwijfeld in die categorie thuis. Als directe evolutie van de legendarische Su-27 is dit 4++ generatie multirole jachtvliegtuig vandaag de dag een van de paradepaardjes van het Russische luchtmachtarsenaal. De Su-35 is ontworpen om de strijd aan te gaan met de meest geavanceerde westerse toestellen en belichaamt de gemoderniseerde visie van Moskou op luchtoverwicht.
Maar achter zijn agressieve lijnen en indrukwekkende technische specificaties schuilt een lange, complexe en soms chaotische geschiedenis. Laten we samen terugblikken op het traject van dit bijzondere vliegtuig.
De oorsprong van de Su-35: een erfgenaam van de Su-27
De behoefte aan modernisering eind jaren 80
Eind jaren 80 zocht de Sovjet-Unie naar manieren om haar luchtmacht te moderniseren in het licht van de snelle ontwikkelingen in de westerse luchtvaart. De Su-27, die al zeer krachtig was, moest worden verbeterd om het voordeel in luchtgevechten te behouden. In deze context ontstond het Su-27M-project, dat de basis zou leggen voor wat later de Su-35 zou worden.
De Su-27M: een ambitieus maar onvoltooid prototype
De ingenieurs van Soechoj ontwikkelden destijds verschillende prototypes onder de naam T10M, waarin tal van innovaties voor die tijd werden geïntegreerd: stuwstraalbesturing, een gemoderniseerde cockpit, een verbeterde radar… Ondanks de kwaliteiten van het toestel leed het programma onder de val van de Sovjet-Unie en de economische moeilijkheden van de jaren 90. Het project werd gepauzeerd of zelfs stopgezet. Maar het idee was niet dood.
De terugkeer van de Su-35: wedergeboorte in de jaren 2000
Een discrete maar strategische herlancering
Begin jaren 2000, toen de Russische economie weer wat dynamiek kreeg, kwam het idee om de Su-27 te moderniseren weer naar boven. Dit keer ging het er niet om de Su-27M simpelweg over te nemen, maar om een echt multirole jachtvliegtuig te creëren dat in staat was diverse missies uit te voeren in een steeds complexere technologische omgeving. Het project kreeg een nieuwe naam: Su-35BM (voor “Bolshaja Modernizatsija”, oftewel “grote modernisering”).
Geboorte van de moderne Su-35
Het nieuwe toestel onderscheidde zich sterk van de oorspronkelijke Su-27, zowel wat betreft avionica als prestaties. Sneller, wendbaarder, beter bewapend en uitgerust met een radar van de nieuwste generatie: de Su-35S ging begin jaren 2010 officieel in productie. Hij is niet stealth, maar compenseert dit ruimschoots met zijn vuurkracht en uitzonderlijke manoeuvreerbaarheid.
Indrukwekkende prestaties voor een niet-stealth vliegtuig
Snelheid, wendbaarheid en bereik
De Su-35 kan vliegen met een snelheid van Mach 2.25, met een actieradius van meer dan 3.500 km zonder bijtanken. Dankzij zijn geoptimaliseerde casco en motoren met stuwstraalbesturing biedt hij een opmerkelijke wendbaarheid, vooral in luchtgevechten op korte afstand.
Radar en bewapening: een geducht arsenaal
Een van de grootste troeven van de Su-35 is zijn Irbis-E radar, die in staat is doelen op zeer grote afstand te detecteren, zelfs met een lage radarreflectie. Hij kan tot 30 doelen tegelijk volgen en 8 doelen tegelijk aanvallen.
Wat bewapening betreft, draagt hij een grote verscheidenheid aan lucht-luchtraketten (zoals de R-77 of R-73), evenals lucht-grondraketten en geleide bommen. Hij is ook uitgerust met een 30 mm GSh-30-1 kanon voor gevechten op korte afstand.
De Su-35 in actie: Syrië, Oekraïne en daarbuiten
De indiensttreding bij de Russische luchtmacht
De Su-35 werd vanaf 2014 officieel opgenomen in de Russische luchtmacht, als geleidelijke vervanging van de oudere Su-27’s. Verschillende jachtvliegtuigregimenten werden opnieuw uitgerust met dit model, met name in het Russische Verre Oosten en in het Arctisch gebied.
Eerste inzet: Syrië als testterrein
Het eerste grote operatiegebied van de Su-35 was de oorlog in Syrië, waar vanaf 2016 verschillende toestellen werden ingezet. Hun rol was voornamelijk het verzekeren van luchtoverwicht en de bescherming van Russische bommenwerpers die opereerden tegen gronddoelen. Deze operatie stelde Moskou in staat om de capaciteiten van zijn nieuwe vliegtuig aan de wereld te tonen.
Oorlog in Oekraïne en strategische belangen
Meer recentelijk werd de Su-35 ingezet in het conflict in Oekraïne, waar hij missies uitvoerde voor luchtverdediging en diepe aanvallen. De geleden verliezen en de prestaties tegenover de Oekraïense verdediging hebben echter vragen opgeroepen over zijn werkelijke effectiviteit in een betwiste omgeving.
De Su-35 voor export: gedeeltelijk internationaal succes
Ondanks zijn kwaliteiten heeft de Su-35 niet zo’n grote marktpositie veroverd als sommige concurrenten. Verschillende landen hebben echter bestellingen geplaatst, waaronder:
-
China, met 24 geleverde exemplaren vanaf 2016.
-
Egypte, dat in 2018 een contract tekende (hoewel de leveringen vertraging opliepen).
-
Indonesië, dat interesse toonde maar onder internationale druk stond om de aankoop te annuleren.
Het grootste obstakel blijft vaak van politieke of diplomatieke aard, met name de Amerikaanse sancties die worden opgelegd aan landen die Russisch militair materieel kopen.
Kritiek en beperkingen van de Su-35
Ondanks zijn effectiviteit is de Su-35 niet zonder gebreken. Zijn casco, hoewel gemoderniseerd, is nog steeds afgeleid van een ontwerp uit de jaren 80. Hij is niet stealth, wat hem kwetsbaarder maakt voor tegenstanders met geavanceerde radarsystemen.
Bovendien is het onderhoud van het toestel complex en kostbaar, mede door de verfijnde boordsystemen. Tot slot, met de komst van de Su-57, zijn stealth-opvolger, denken sommige analisten dat de rol van de Su-35 de komende decennia zou kunnen afnemen.
Ontdek het schaalmodel van de SU-35
Wat is de toekomst voor de Su-35?
Ondanks de onzekerheden heeft de Su-35 nog mooie jaren voor de boeg. Hij zal waarschijnlijk een centrale rol blijven spelen in de Russische luchtverdediging, als aanvulling op de vijfde-generatie jachtvliegtuigen. Hij zou ook nieuwe klanten kunnen aantrekken in regio’s van de wereld die minder onderhevig zijn aan Amerikaanse invloed.
Zijn veelzijdigheid, kracht en autonomie maken het tot een toestel dat nog steeds geducht is in het luchtruim van vandaag.
Conclusie
De geschiedenis van de Soechoj Su-35 is die van een vliegtuig dat met moeite tot stand kwam, maar zijn plek heeft veroverd tussen de best presterende jachtvliegtuigen van zijn generatie. Als erfgenaam van een prestigieus Sovjetverleden belichaamt het zowel continuïteit als innovatie in de Russische luchtvaartindustrie.
Of men nu bewondering heeft voor zijn capaciteiten of kritisch is over zijn beperkingen, één ding is zeker: de Su-35 heeft de geschiedenis van de militaire luchtvaart getekend en zijn gebrul in de lucht zal nog lang blijven weerklinken.
Bekijk een video over de geschiedenis van de Soechoj Su-35:
FAQ: wij beantwoorden al uw vragen
Wat is het verschil tussen de Su-35 en de Su-27?
De Su-35 is een grondig gemoderniseerde versie van de Su-27, met een krachtigere radar, motoren met stuwstraalbesturing en een veel geavanceerdere avionica.
Is de Su-35 stealth?
Nee, de Su-35 is geen stealth-vliegtuig. Hij vertrouwt eerder op zijn wendbaarheid, radarvermogen en snelheid om zijn tegenstanders te domineren.
Wat kost een Su-35?
De eenheidsprijs wordt geschat op tussen de 65 en 85 miljoen dollar, afhankelijk van de configuratie en bilaterale overeenkomsten.
Welke landen gebruiken de Su-35?
Voornamelijk Rusland, maar ook China en potentieel Egypte. Andere landen zoals Iran of Venezuela hebben interesse getoond.
De geschiedenis van de F6F Hellcat
De geschiedenis van de BAe Hawk
